Αρχείο της ΕΡΤ
Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Από Δευτέρα 3 έως και Κυριακή 9 Αυγούστου 2026
Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 3 έως και την Κυριακή 9 Αυγούστου 2026.
Ειδικότερα, εξαιρετικές είναι οι εκπομπές και τα ντοκιμαντέρ για τα 90 χρόνια από την εγκαθίδρυση της Δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά, στις 4 Αυγούστου 1936, και για την πρεμιέρα της θρυλικής παράστασης «Μήδεια» του Κερουμπίνι στην Επίδαυρο, στις 6 Αυγούστου 1961, με την αξεπέραστη ερμηνεία της Μαρίας Κάλλας, η οποία αποθεώθηκε από το κοινό.
Ακόμη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αφιερώματα στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο, στον γλύπτη Παναγιώτη Βασιλάκη (Takis), στον σκηνοθέτη Αντώνη Αντύπα, στον ηθοποιό Δημήτρη Παπαμιχαήλ, στον λαϊκό δημιουργό Κώστα Βίρβο, στον τραγουδιστή Αντώνη Καλογιάννη, ο οποίος ερμηνεύει τραγούδια σε συναυλία του Σταύρου Ξαρχάκου στον Λυκαβηττό, το καλοκαίρι του 1978, καθώς και στη μουσική παράδοση της Πάρου.
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ
www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive
3 Αυγούστου 1940: Γέννηση του τραγουδιστή Αντώνη Καλογιάννη
Συναυλία Ξαρχάκου – Λυκαβηττός 1978, Κύκλος Α
Το καλοκαίρι του 1978, ο Σταύρος Ξαρχάκος είχε δώσει 11 συναυλίες στον Λυκαβηττό, με αφορμή τις θερινές εκδηλώσεις του ΕΟΤ στην Αθήνα. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα ιδιαίτερης πολιτιστικής και ιστορικής σημασίας τεκμήριο της δημόσιας τηλεόρασης, τη ζωντανή αναμετάδοση της πρώτης συναυλίας του στον Λυκαβηττό, από τον κύκλο συναυλιών του συνθέτη, με αφορμή τα 15 χρόνια του στη μουσική. Ο Αντώνης Καλογιάννης ερμήνευσε τα τραγούδια «Μάτια βουρκωμένα» (Σταύρος Ξαρχάκος/Νίκος Γκάτσος), «Σαββατόβραδο στην Καισαριανή» (Σταύρος Ξαρχάκος/Λευτέρης Παπαδόπουλος), «Άσπρη μέρα» και «Στου Όθωνα τα χρόνια» (Σταύρος Ξαρχάκος/Νίκος Γκάτσος) συνοδεία ορχήστρας και υπό τη διεύθυνση του συνθέτη.
Παρουσίαση: Αλέξης Κωστάλας
Τηλεοπτική παρουσίαση: Γιώργος Παπαστεφάνου
4 Αυγούστου 1936: Δικτατορία Ιωάννη Μεταξά
«Αναζητώντας τη χαμένη εικόνα» – Μέρες Μεταξικής Δικτατορίας
Για τα 90 χρόνια από την εγκαθίδρυση της Δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά, στις 4 Αυγούστου 1936, και την εδραίωση του ομώνυμου αυταρχικού καθεστώτος, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο της εκπομπής «Αναζητώντας τη χαμένη εικόνα» με θέμα τη Δικτατορία Μεταξά και το καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Σε αυτό το επεισόδιο, παραγωγής 1990, παρουσιάζονται αποσπάσματα κινηματογραφικών λήψεων από εκδηλώσεις και εορτασμούς που διοργανώθηκαν από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου.
Κεντρικό πρόσωπο σε όλες τις περιπτώσεις εορταστικών εκδηλώσεων που προβάλλονται είναι ο αρχηγός του καθεστώτος, Ιωάννης Μεταξάς.
Σκηνοθεσία: Ομάδα Cinetic
Βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Ευαγγελάκου
Έρευνα: Τάκης Χατζόπουλος
4 Αυγούστου 1991: Θάνατος του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου
«Επιλογή»
Για την επέτειο των 35 χρόνων από τον θάνατο του Νικηφόρου Βρεττάκου, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει τη συνέντευξή του στην εκπομπή «Επιλογή», παραγωγής 1978. Η «Επιλογή» είναι μια σειρά πολιτιστικών εκπομπών, που άρχισε την τηλεοπτική πορεία της το 1977, και παρουσίαζε πρόσωπα και θέματα από τον κόσμο του βιβλίου. Η κάμερα της εκπομπής περιηγείται στις Κροκεές της Λακωνίας, όπου ο Νικηφόρος Βρεττάκος πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Ο ποιητής απαγγέλλει από μία ποιητική συλλογή του, σχολιάζει τον ρόλο που παίζει η φύση στην ποίησή του και περιγράφει πώς συνθέτει τα δικά του ποιήματα. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στο έργο του, καθώς και στα βραβεία που έχει λάβει. Τέλος, ο Νικηφόρος Βρεττάκος εκθέτει τους λόγους για τους οποίους έχει απομονωθεί στις Κροκεές Λακωνίας, για να ολοκληρώσει το καινούργιο έργο του με τίτλο «Προμηθέας ή το παιχνίδι μιας μέρας» και διαβάζει λίγους στίχους από αυτό. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται πλάνα από το χωριό Κροκεές Λακωνίας στα τέλη της δεκαετίας του 1970.
Ημερομηνία πρώτης προβολής: 17/01/1978
Σκηνοθεσία-παραγωγή: Γιώργος Εμιρζάς
Επιμέλεια-ρεπορτάζ: Γ. Γαλάντης, Π. Αθανασόπουλος
5 Αυγούστου 1987: «Η μουσική παράδοση της Πάρου»
Η εκπομπή, παραγωγής 1987, παρουσιάζει την ιστορία, την παράδοση και τη μουσική κληρονομιά της Πάρου, ξεκινώντας από την Παροικιά, όπου γίνεται αναφορά στο ιστορικό παρελθόν και στα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά στοιχεία της. Μέσα από περιηγήσεις στα χωριά Λεύκες, Μάρπησσα, Κώστος και Νάουσα, αναδεικνύονται τα τοπικά έθιμα, οι παραδοσιακοί χοροί και τα τραγούδια του νησιού, με τη συμμετοχή κατοίκων και μουσικών. Η Δόμνα Σαμίου συνομιλεί με ντόπιους οργανοπαίκτες, ψαράδες και ναυτικούς, καταγράφοντας μνήμες, εμπειρίες και προβληματισμούς για την αλλαγή της ζωής και τη σταδιακή μείωση των παραδοσιακών μουσικών. Η εκπομπή ολοκληρώνεται με παραδοσιακή μουσική στη Νάουσα, ενώ παράλληλα προβάλλονται χαρακτηριστικά τοπία και στιγμιότυπα από την καθημερινή ζωή της Πάρου στα τέλη της δεκαετίας του 1980.
Σκηνοθεσία: Πέτρος Λύκας
Επιμέλεια παραγωγής: Δόμνα Σαμίου
6 Αυγούστου 1961: Πρεμιέρα της θρυλικής παράστασης «Μήδεια» του Κερουμπίνι στην Επίδαυρο
«Η Ελληνίδα Μαρία Κάλλας»
Πριν από 65 χρόνια, στις 6 Αυγούστου 1961, παρουσιάστηκε στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου η «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι, με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο. Η παράσταση ανέβηκε από την Εθνική Λυρική Σκηνή με αρχιμουσικό τον Νικόλα Ρεσίνιο. Η σκηνοθεσία ήταν του Αλέξη Μινωτή, τα σκηνικά και τα κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη και η κίνηση της Μαρίας Χορς. Η αξεπέραστη ερμηνεία της Κάλλας ως Μήδειας καθήλωσε το κοινό, το οποίο την αποθέωσε μέσα στο κατάμεστο θέατρο της Επιδαύρου. Περισσότεροι από δεκαεφτά χιλιάδες θεατές είχαν φτάσει απ’ όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό για να παρακολουθήσουν τη σπουδαία λυρική τραγουδίστρια. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά «Η Ελληνίδα Μαρία Κάλλας», παραγωγής του 2007, το οποίο αναφέρεται στην ιστορική παραγωγή της Μήδειας του 1961. Ήταν η δεύτερη εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στην Επίδαυρο, σ’ έναν ρόλο που σφράγισε με την ερμηνεία της.
Στο βίντεο μιλούν η μεσόφωνος Κική Μορφονιού, η οποία συμμετείχε στην παράσταση ερμηνεύοντας τη Νέρις, οι υψίφωνες Βάσω Παπαντωνίου, Μαρίκα Παπαδοπούλου, Αντιγόνη Σγούρδα κ.ά. Οι μαρτυρίες τους μας μεταφέρουν την ατμόσφαιρα τη στιγμή που η μεγάλη ντίβα βγήκε στη σκηνή ενσαρκώνοντας τη Μήδεια, έργο που ερμήνευσε για πρώτη φορά το 1953 κι έκτοτε το συμπεριέλαβε πολλές φορές στο ρεπερτόριό της.
Σενάριο-σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
6 Αυγούστου 2015: Αφιέρωμα στον μεγάλο λαϊκό δημιουργό Κώστα Βίρβο
«Σαν παραμύθι» – «Στάσου στο 14…»
Αφιέρωμα σ’ έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες στιχουργούς, τον Κώστα Βίρβο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 6 Αυγούστου 2015. Από τη στιγμή που ηχογραφήθηκε το πρώτο του τραγούδι, το 1948, και επί πέντε δεκαετίες, έγραψε στίχους για περισσότερα από 2.000 τραγούδια, ρεμπέτικα, λαϊκά, έντεχνα με κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο, τα οποία μελοποίησαν σπουδαίοι συνθέτες και παραμένουν διαχρονικά με τις φωνές κορυφαίων ερμηνευτών. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή «Σαν παραμύθι», παραγωγής 2005, στην οποία ο Κώστας Βίρβος ξετυλίγει τη ζωή του και την πορεία του στο τραγούδι. Μιλάει για τη σύλληψή του και για τα βασανιστήρια από τους Γερμανούς τον Μάρτιο του ‘44. Αναφέρεται στα τραγούδια που έγραψε στο αντάρτικο, όπως ο κύκλος τραγουδιών «Καταχνιά» με θέμα την Κατοχή, την Αντίσταση και την Απελευθέρωση.
Αφηγείται πώς άρχισε να γράφει στίχους και να κάνει τα πρώτα του τραγούδια σε συνεργασία με τον Απόστολο Καλδάρα. Μιλάει για τη γενέτειρά του, τα Τρίκαλα, που συνδύαζαν την παραδοσιακή δημοτική μουσική και το ρεμπέτικο στοιχείο, μουσικά ακούσματα που τον διαμόρφωσαν στη γειτονιά όπου μεγάλωσε. Αναφέρεται, ακόμη, στις συνεργασίες του με σπουδαία ονόματα συνθετών και ερμηνευτών και αποκαλύπτει «κρυμμένες» ιστορίες πίσω από τραγούδια του που έγιναν τεράστιες επιτυχίες, όπως «Θα κάνω ντου, βρε πονηρή», «Το κουρασμένο βήμα σου» και «Άγια Κυριακή».
Σενάριο-σκηνοθεσία: Νίκος Παπαθανασίου
7 Αυγούστου: Αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Αντώνη Αντύπα
«Παράβαση» – «Πάρτυ γενεθλίων»
Δύο χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον θάνατο του Αντώνη Αντύπα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 7 Αυγούστου 2024. Καλεσμένοι της εκπομπής για το θέατρο με τίτλο «Παράβαση», που παρουσιάζει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, είναι η ηθοποιός Ράνια Οικονομίδου και ο σκηνοθέτης Αντώνης Αντύπας, σε μια συζήτηση γύρω από το έργο «Πάρτυ γενεθλίων» του Χάρολντ Πίντερ, που ανέβηκε σε σκηνοθεσία του Αντώνη Αντύπα τη θεατρική περίοδο 2005-2006, στο Απλό Θέατρο.
Παρουσίαση: Κώστας Γεωργουσόπουλος
Σκηνοθεσία: Πέτρος Λεωκράτης
8 Αυγούστου 2004: Θάνατος του ηθοποιού Δημήτρη Παπαμιχαήλ
«Συν και πλην»
Η εκπομπή φιλοξενεί τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, ο οποίος μιλάει για τη ζωή και την πολυετή καλλιτεχνική πορεία του. Αναφέρεται στα παιδικά του χρόνια στον Πειραιά, στην απόφασή του να ακολουθήσει την υποκριτική, στις σπουδές του στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και στα πρώτα του επαγγελματικά βήματα. Παράλληλα, θυμάται τη συνεργασία του με σημαντικές προσωπικότητες του ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου, καθώς και τις μεγάλες επιτυχίες που καθόρισαν την καριέρα του. Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση κατέχουν η σχέση και ο γάμος του με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, ενώ συνάδελφοι και φίλοι, όπως η Άννα Φόνσου, η Κάτια Δανδουλάκη, ο Γιώργος Μοσχίδης και ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος, μιλούν για τον ίδιο μέσα από βιντεοσκοπημένα μηνύματα. Η συνέντευξη ολοκληρώνεται με προσωπικές αναμνήσεις, συμβουλές προς τους νέους ηθοποιούς και αναφορές στη συνεργασία του με τον Γιώργο Ζαμπέτα και στη θεατρική παράσταση στην οποία πρωταγωνιστεί.
Σκηνοθεσία: Μένος Δελιοτζάκης
Παρουσίαση: Λένα Αρώνη, Ανδρέας Ροδίτης, Μάριον Μιχελιδάκη
Παραγωγή: 2001
9 Αυγούστου: Αφιέρωμα στον γλύπτη Παναγιώτη Βασιλάκη (Takis)
«Οι δημιουργοί»
Μοναδικό τηλεοπτικό ντοκουμέντο για τον καλλιτέχνη, που έφυγε από τη ζωή στις 9 Αυγούστου 2019, μέσα από τη σειρά εκπομπών του Γιώργου Εμιρζά «Οι δημιουργοί», που μεταδόθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 1976. Μια περιήγηση με τον τηλεοπτικό φακό στο ατελιέ του καλλιτέχνη, όπου ο ίδιος μιλάει για τη ζωή και το έργο του. Η κάμερα καταγράφει τον καλλιτέχνη την ώρα που δουλεύει και ο ίδιος επεξηγεί τον τρόπο δουλειάς του. Αναφέρεται στην προσωπική πορεία του, στην τέχνη σήμερα, καθώς και στη «μυθολογία» γύρω από αν η ζωή του καλλιτέχνη επηρεάζει το έργο του, με αναφορές στη δική του ζωή.