Δεκαπενταύγουστος στο ERT COSMOS
Με απευθείας μεταδόσεις των ιερών ακολουθιών από την Ίμβρο και την Τήνο, καθώς και επιλεγμένα ντοκιμαντέρ και εκπομπές από το Αρχείο της ΕΡΤ, το ERT COSMOS παρουσιάζει από τις 13 έως και τις 16 Αυγούστου 2026 ένα πρόγραμμα αφιερωμένο στον εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου, αναδεικνύοντας τη θρησκευτική παράδοση και τα έθιμα του Δεκαπενταύγουστου.
Πέμπτη 13 Αυγούστου
09:00 (Ώρα Ελλάδας) | 65η Επέτειος Ιεροσύνης του Οικουμενικού Πατριάρχου – Συλλείτουργο Προκαθημένων – Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Παναγίας Ίμβρου
Σε απευθείας μετάδοση από τον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην Παναγία της Ίμβρου, η Θεία Λειτουργία, που τελείται προεξάρχοντος του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, με αφορμή τα ονομαστήριά του, συλλειτουργούντων του Μακαριωτάτου Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεοδώρου Β΄ και του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Ιωάννου.
Υπενθυμίζεται ότι την ημέρα αυτή ο Παναγιώτατος εορτάζει τη συμπλήρωση 65 ετών από την εις διάκονον χειροτονία του, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 13 Αυγούστου 1961 στον ίδιο Ναό της γενέτειράς του.
Παρασκευή 14 Αυγούστου
«Παναγία η Πελαγινή» | ΕΡΤ Αρχείο | Α΄ μέρος | 14:00 (Ώρα Ελλάδας)
Αφιέρωμα στους ιερούς λατρευτικούς χώρους της Παναγίας στα κυκλαδίτικα νησιά, παρουσιάζοντας μνημεία βυζαντινής τέχνης από τον 4ο έως τον 19ο αιώνα.
Στο πρώτο μέρος του ντοκιμαντέρ, ο φακός περιηγείται στα ξωκλήσια και τα μοναστήρια που είναι αφιερωμένα στην Παναγία και γιορτάζουν τον Δεκαπενταύγουστο, με φόντο το κυκλαδίτικο τοπίο και τους παραδοσιακούς οικισμούς της Κύθνου, της Σερίφου, της Μήλου, της Κιμώλου και της Τήνου. Η αφήγηση του Άρη Λεμπεσόπουλου παρέχει πληροφορίες σχετικά με ιστορικά στοιχεία για την αρχιτεκτονική των ναών και τις λατρευτικές εικόνες. Μαρτυρίες κατοίκων και ιερέων ανακαλούν στη μνήμη δρώμενα της γιορτής του Δεκαπενταύγουστου προηγούμενων ετών και περιγράφουν λατρευτικά έθιμα που συνδέονται με τη γιορτή της Παναγίας.
Ανάμεσα στους σταθμούς του οδοιπορικού είναι η Παναγιά η Κανάλα, η Φλαμπουριανή και η Παναγιά του Κάστρου στην Κύθνο, η Ξυλοπαναγιά, η Ευαγγελίστρια και η Παναγιά η Ξεκουράστρα στη Σέριφο, η Παναγία η Θαλασσίτρα, η Παναγία η Πορτιανή, η Παναγία η Κορφιάτισσα και η Παναγιά του Κήπου στη Μήλο, καθώς και η Παναγία η Οδηγήτρια και η Παναγιά του Κονόμου στην Κίμωλο.
Στη διάρκεια της εκπομπής ακούγονται ύμνοι της Παναγίας από τη βυζαντινή χορωδία του Λυκούργου Αγγελόπουλου.
Σκηνοθεσία: Πάνος Αγγελόπουλος
Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός | 20:00 (Ώρα Ελλάδας)
Σε απευθείας μετάδοση από τη Μεγαλόχαρη της Τήνου.
«Στα Μονοπάτια της Παράδοσης» | ΕΡΤ Αρχείο | 22:30 (Ώρα Ελλάδας)
Η εκπομπή «Στα Μονοπάτια της Παράδοσης» μάς ταξιδεύει μέχρι την όμορφη Σαμαρίνα, στον νομό Γρεβενών, για τη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου. Ο Δεκαπενταύγουστος είναι για τους κατοίκους, αλλά και τους χιλιάδες επισκέπτες της Σαμαρίνας, μια ξεχωριστή γιορτή. Είναι ημέρα γλεντιού και δικαιολογημένα την αποκαλούν «Πάσχα του καλοκαιριού».
Στη Σαμαρίνα, το ψηλότερο χωριό της Ελλάδας, αυτές τις μέρες επικρατεί συνωστισμός, καθώς την επισκέπτονται χιλιάδες προσκυνητές, τόσο για να εκκλησιαστούν στη Μεγάλη Παναγιά όσο και για να γλεντήσουν στο πατροπαράδοτο πανηγύρι. Αποκορύφωμά του είναι ο Μεγάλος Χορός της Σαμαρίνας, ο περίφημος «Τσιάτσιος», που γίνεται έξω από το προαύλιο της εκκλησίας, όπου χορεύουν όλοι όσοι παρευρίσκονται, δημιουργώντας έναν μεγάλο κύκλο. Τον χορό οδηγούν οι μνήμες μιας παράδοσης που κουβαλούν στην ψυχή τους τα παιδιά της Σαμαρίνας, τα οποία, όπου κι αν έχουν ξενιτευτεί, δεν παραλείπουν τις μέρες αυτές να σύρουν τον χορό, πιασμένα χέρι χέρι.
Η Σαμαρίνα θεωρείται το σπουδαιότερο χωριό της φυλής των Κουτσοβλάχων ή Ελληνοβλάχων της Πίνδου. Κατοικείται μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, μια και τον υπόλοιπο χρόνο ο πληθυσμός της ζει διασκορπισμένος σε όλη την Ελλάδα και κυρίως στη Θεσσαλία.
Σκηνοθεσία: Λένα Βουδούρη
«Η Μηχανή του Χρόνου» | 01:00 (Ώρα Ελλάδας – ξημέρωμα Σαββάτου)
«Ο τορπιλισμός της “Έλλης” ανήμερα της Παναγίας – Το άγνωστο παρασκήνιο»
Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς εκπομπών, με παρουσιαστή τον Χρίστο Βασιλόπουλο, παρουσιάζεται το στρατιωτικό παρασκήνιο του τορπιλισμού του εύδρομου καταδρομικού «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου, στις 15 Αυγούστου 1940, από το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο».
Γίνεται λόγος για τα σχέδια των Ιταλών για επέκταση στην Ανατολική Μεσόγειο και παρουσιάζονται οι ιταλικές επιθετικές ενέργειες που είχαν ως στόχο να προκαλέσουν την αντίδραση της Ελλάδας. Παράλληλα, αναλύεται η πολιτική της κυβέρνησης Μεταξά, η οποία απέκρυπτε τις ιταλικές επιθέσεις.
Παρουσιάζεται αναλυτικά το χρονικό του τορπιλισμού του «Έλλη», ανήμερα της γιορτής της Παναγίας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται, μάλιστα, στη χρονική στιγμή του τορπιλισμού και στη σημασία του εορτασμού στην Τήνο, με παρουσίαση του χρονικού της εύρεσης της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας. Περιγράφονται οι συγκλονιστικές στιγμές του τορπιλισμού και οι προσπάθειες διάσωσης, ενώ σχολιάζεται η πολιτική του Μεταξά, που επέβαλε λογοκρισία στον Τύπο της εποχής.
Παρουσίαση: Χρίστος Βασιλόπουλος
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Γιαχνής
Σάββατο 15 Αυγούστου
09:00 (Ώρα Ελλάδας) | «Δεκαπενταύγουστος στην Ίμβρο
Συλλείτουργο Προκαθημένων – Ι. Ναός Παναγίας Αγριδίων»
Η Θεία Λειτουργία για την εορτή της Κοίμησης της Υπεραγίας Θεοτόκου, σε απευθείας μετάδοση από τον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που βρίσκεται στο ορεινό χωριό των Αγριδίων της Ίμβρου, συλλειτουργούντων του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου και του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Ιωάννου.
«Παναγία η Πελαγινή» | ΕΡΤ Αρχείο | Ντοκιμαντέρ (Β΄ μέρος)
14:00 (Ώρα Ελλάδας)
Αφιέρωμα στους ιερούς λατρευτικούς χώρους της Παναγίας στα κυκλαδίτικα νησιά, παρουσιάζοντας μνημεία βυζαντινής τέχνης από τον 4ο έως τον 19ο αιώνα.
Το δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ μάς ξεναγεί στα μοναστήρια και τις εκκλησίες της Παναγίας στη Σίφνο, την Αμοργό, την Πάρο και τη Νάξο, όπως της Χρυσοπηγής, της Παναγίας της Βρύσης, της Παναγίας του Βουνού, της Ουρανοφόρας, της Χοζοβιώτισσας, της Εκατονταπυλιανής, της Μυρτιδιώτισσας, της Παντάνασσας, της Απεραθίτισσας, της Πρωτόθρονης και της Δροσιανής.
Παράλληλα, γίνεται παρουσίαση της παραδοσιακής κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής. Με τη συνοδεία της αφήγησης του Δημήτρη Κοντογιάννη, ο θεατής γνωρίζει τους χώρους των θρησκευτικών κτισμάτων και ενημερώνεται σχετικά με τον αρχιτεκτονικό τους τύπο, την ιστορία τους, την τεχνοτροπία των αγιογραφιών ή των ιερών εικόνων που φυλάσσουν. Στη διάρκεια της εκπομπής ακούγονται ύμνοι της Παναγίας από τη βυζαντινή χορωδία του Λυκούργου Αγγελόπουλου.
Σκηνοθεσία: Πάνος Αγγελόπουλος
«Στο Σώμα της» | Cosmos Docs | Ντοκιμαντέρ (2018) | 22:00 (Ώρα Ελλάδας)
Οι «δεκαπεντίστρες», για δύο εβδομάδες τον Αύγουστο, ανοίγουν τη Μονή στη Θηρασιά, προσεύχονται κάθε πρωί υπέρ αναπαύσεως των νεκρών και κάθε απόγευμα υπέρ υγείας των ζώντων, ενώ παράλληλα προετοιμάζουν τη Μονή για τη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου. Στο ενδιάμεσο αναπολούν το παρελθόν, αγναντεύοντας την κοσμοπολίτικη Σαντορίνη στην άλλη μεριά του ηφαιστείου.
Το ντοκιμαντέρ καταγράφει τη ράθυμη καθημερινότητα της φθίνουσας παράδοσης του «Δεκαπέντε». Μέσα από τα πορτρέτα των γυναικών που κάθε καλοκαίρι επιστρέφουν για δεκαπέντε ημέρες στη Μονή, διερευνά θέματα πίστης, ταυτότητας και φύλου. Το άχραντο Σώμα της Παναγίας, το ερημωμένο Σώμα της πάλαι ποτέ αγροτικής Θηρασιάς και το φθαρτό σώμα των γυναικών συνθέτουν μια εφήμερη αναπαράσταση της μεταπολεμικής Ελλάδας στη σκιά της Σαντορίνης.
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Ζαχαρίας Μαυροειδής
Κυριακή 16 Αυγούστου
«Αρχιερατική Θεία Λειτουργία» | 08:00 (Ώρα Ελλάδας)
Σε απευθείας μετάδοση από τη Μεγαλόχαρη της Τήνου.
«Ό,τι Αξίζει»
«Παναγία Σουμελά, Ανάσταση Ψυχής» | 11:00 (Ώρα Ελλάδας)
Η εκπομπή «Ό,τι Αξίζει» με την Ίνα Ταράντου είναι ένα ξεχωριστό οδοιπορικό στις ψυχές, στις αξίες και στις ιστορίες που συνθέτουν τη συλλογική μνήμη του τόπου μας και έρχεται να μας θυμίσει ότι οι πιο όμορφες διαδρομές δεν βρίσκονται στους χάρτες, αλλά στις ψυχές των ανθρώπων.
Κάποιοι τόποι δεν είναι απλώς χώροι· είναι ζωντανές μνήμες που συνεχίζουν να αναπνέουν μέσα στον χρόνο. Η Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο δεν είναι μόνο προσκύνημα· είναι η καρδιά του Ποντιακού Ελληνισμού, όπου η πίστη, η παράδοση και οι άνθρωποι γίνονται ένα. Η φλόγα της ποντιακής κληρονομιάς συνεχίζει να καίει μέσα της, ανάμεσα στην πίστη και την παράδοση.
Στην Παναγία Σουμελά, κάθε Πόντιος που περνά αισθάνεται την ιστορία και τη μνήμη των προγόνων του να ζωντανεύουν. Η παράδοση, η μουσική, οι χοροί και η πίστη συνεχίζουν να χτυπούν δυνατά, μεταφέροντας την ταυτότητα του Ποντιακού Ελληνισμού στις νέες γενιές και κρατώντας ζωντανή την ανάσταση της ψυχής.
Παρουσίαση: Ίνα Ταράντου
Σκηνοθεσία: Μιχάλης Φελάνης
———————————————————–
ERT COSMOS tribute to the Dormition of the Mother of God
With live broadcasts of religious services from Imbros and Tinos, along with selected documentaries and programs from the ERT Archive, ERT COSMOS presents a special schedule from 13 to 16 August 2026 dedicated to the Dormition of the Mother of God, highlighting the religious traditions and customs associated with one of the most important celebrations of the Orthodox calendar.
Thursday, 13 August 2026
65th Anniversary of the Ecumenical Patriarch’s Ordination – Divine Liturgy Concelebrated by Church Primates – Metropolitan Church of the Dormition of the Mother of God, Imbros | 09:00 (Athens time)
Live from the Holy Metropolitan Church of the Dormition of the Mother of God in Panagia, Imbros, the Divine Liturgy will be celebrated with His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew presiding on the occasion of his name day. Concelebrating will be His Beatitude Pope and Patriarch Theodore II of Alexandria and All Africa and His Beatitude Archbishop Ioannis of Albania.
The day also marks 65 years since His All-Holiness was ordained to the diaconate, on 13 August 1961, in this same church in his birthplace.
Friday, 14 August 2026
“Panagia Pelagini” | ERT Archive | Part I | 14:00 (Athens time)
A tribute to churches and other sacred sites dedicated to the Virgin Mary on the Cycladic islands, featuring monuments of Byzantine art dating from the 4th to the 19th century.
In the first part of the documentary, the camera visits chapels and monasteries dedicated to the Virgin Mary that celebrate the Feast of the Dormition, set against the Cycladic landscape and the traditional settlements of Kythnos, Serifos, Milos, Kimolos and Tinos.
Narration by Aris Lempesopoulos provides historical information on the architecture of the churches and their sacred icons, while residents and priests recall celebrations from years past and describe religious customs associated with the feast.
Among the stops on this journey are Panagia Kanala, Flambouriani and Panagia tou Kastrou on Kythnos; Xylopanagia, Evangelistria and Panagia Xekourastra on Serifos; Panagia Thalassitra, Panagia Portiani, Panagia Korfiatissa and Panagia tou Kipou on Milos; and Panagia Odigitria and Panagia tou Konomou on Kimolos.
Hymns to the Virgin Mary are performed by the Byzantine choir of Lykourgos Angelopoulos.
Director: Panos Angelopoulos
Solemn Festal Vespers | 20:00 (Athens time)
Live from the Church of the Panagia Evangelistria in Tinos.
“On the Paths of Tradition” | ERT Archive | 22:30 (Athens time)
“On the Paths of Tradition” takes us to beautiful Samarina, in the Grevena region, for the celebration of the Feast of the Dormition.
For the residents of Samarina, as well as the thousands who visit the village, August 15 is a very special occasion. It is a day of celebration, aptly known as the “Easter of the summer.”
At this time of year, Samarina, the highest village in Greece, welcomes thousands of pilgrims who come both to attend services at the Church of the Megali Panagia and to take part in the traditional festival. The highlight is the Great Dance of Samarina, the celebrated “Tsiatsios,” held outside the church, where everyone joins hands to form a great circle.
The dance is sustained by the memories of a tradition that the people of Samarina carry with them wherever they go. No matter how far away they have settled, they return at this time of year to join hands and lead the dance.
Samarina is regarded as the most important village of the Koutsovlachs, or Greek Vlachs, of the Pindus mountains. It is inhabited only during the summer, as for the rest of the year its population is dispersed throughout Greece, primarily in Thessaly.
Director: Lena Voudouri
“Time Machine” – “The Torpedoing of the ‘Elli’ on the Feast of the Virgin Mary: The Untold Story” | 01:00 (Athens time, early Saturday morning)
In this episode, presenter Christos Vasilopoulos explores the military background to the torpedoing of the light cruiser “Elli” in the port of Tinos on 15 August 1940 by the Italian submarine “Delfino.”
The program examines Italy’s plans for expansion in the Eastern Mediterranean and the acts of aggression intended to provoke a Greek response. It also looks at the policy of the Metaxas government, which concealed the Italian attacks.
The episode chronicles in detail the torpedoing of the “Elli” on the Feast of the Dormition. Particular attention is paid to the timing of the attack and the significance of the celebrations on Tinos, including the story of the discovery of the miraculous icon of the Virgin Mary. It also recounts the dramatic moments of the attack and the rescue efforts, while examining the censorship imposed on the press by the Metaxas government.
Presenter: Christos Vasilopoulos
Director: Dimitris Yachnis
Saturday, 15 August 2026
August 15 on Imbros – Divine Liturgy Concelebrated by Church Primates – Church of the Virgin Mary, Agridia | 09:00 (Athens time)
A live broadcast of the Divine Liturgy for the Feast of the Dormition of the Most Holy Theotokos from the Church of the Annunciation of the Mother of God in the mountain village of Agridia on Imbros, concelebrated by His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew and His Beatitude Archbishop Ioannis of Albania.
“Panagia Pelagini” | ERT Archive | Documentary (Part II) | 14:00 (Athens time)
A tribute to churches and other sacred sites dedicated to the Virgin Mary on the Cycladic islands, featuring monuments of Byzantine art dating from the 4th to the 19th century.
The second part of the documentary takes viewers to monasteries and churches dedicated to the Virgin Mary on Sifnos, Amorgos, Paros and Naxos, including Chrysopigi, Panagia Vrysis, Panagia tou Vounou, Ouranofora, Hozoviotissa, Ekatontapyliani, Myrtidiotissa, Pantanassa, Aperathitissa, Protothroni and Drosiani.
The documentary also explores traditional Cycladic architecture. Through the narration of Dimitris Kontogiannis, viewers discover these religious sites and learn about their architectural styles and history, as well as the artistic traditions of the frescoes and sacred icons they house.
Hymns to the Virgin Mary are performed by the Byzantine choir of Lykourgos Angelopoulos.
Director: Panos Angelopoulos
“In Her Body” | Cosmos Docs | Documentary (2018) | 22:00 (Athens time)
For two weeks in August, the “Dekapentistries” open the monastery on Thirasia, praying every morning for the repose of the dead and every afternoon for the health of the living, while preparing the monastery for the Feast of the Dormition.
In between, they reminisce about the past as they gaze across the volcano toward cosmopolitan Santorini. The documentary captures the unhurried daily life surrounding the fading tradition of the “Dekapentis.” Through portraits of the women who return to the monastery for fifteen days every summer, it explores questions of faith, identity and gender.
The immaculate body of the Virgin Mary, the deserted body of once-rural Thirasia and the mortal bodies of the women come together in an ephemeral portrait of postwar Greece in the shadow of Santorini.
Writer-Director: Zacharias Mavroeidis
Sunday, 16 August 2026
Hierarchical Divine Liturgy | 08:00 (Athens time)
Live from the Church of the Panagia Evangelistria in Tinos.
“All that Matters” – “Panagia Soumela: Resurrection of the Soul” | 11:00 (Athens time)
“All that Matters”, presented by Ina Tarantou, is a unique journey through the people, values and stories that make up our collective memory, reminding us that the most beautiful journeys are not found on maps, but in people’s souls.
Some places are more than mere places. They are living memories that continue to breathe through time. Panagia Soumela on Mount Vermio is not simply a place of pilgrimage; it is the heart of Pontic Hellenism, where faith, tradition and people become one. The flame of Pontic heritage continues to burn there, sustained by faith and tradition.
At Panagia Soumela, every Pontic Greek who visits feels the history and memory of their ancestors come alive. Tradition, music, dance and faith remain vibrant, passing the identity of Pontic Hellenism on to new generations and keeping alive this resurrection of the soul.
Presenter: Ina Tarantou
Director: Michalis Felanis