Αρχείο της ΕΡΤ
Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Από τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου έως και την Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026
Με ξεχωριστά αφιερώματα, με σπάνιο οπτικοακουστικό, αποχαιρετά τον Οκτώβριο το Αρχείο της ΕΡΤ.
Ειδικότερα, από τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου έως και την Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει εξαιρετικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912), την Παγκόσμια Ημέρα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς (27 Οκτωβρίου) με εκπομπή αφιερωμένη στον Κάρολο Κουν και στην παράσταση «Όρνιθες», με την οποία για πρώτη φορά το Θέατρο Τέχνης εμφανίζεται στην Επίδαυρο, το 1975, καθώς και στην επέτειο του «Όχι» και της κήρυξης του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, την 28η Οκτωβρίου 1940.
Επίσης, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αφιερώματα στη δολοφονία της πρωθυπουργού της Ινδίας, Ίντιρα Γκάντι (31 Οκτωβρίου 1984), με συνέντευξή της στην ΕΡΤ-1 και στον τότε γενικό διευθυντή της ΕΡΤ, Γιώργο Ρωμαίο, το 1983, και στην Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων (1η Νοεμβρίου).
Ακόμη, στον λογοτέχνη Γιώργο Θεοτοκά, στις σπουδαίες ηθοποιούς της αθηναϊκής επιθεώρησης, Άννα και Μαρία Καλουτά (με αφορμή την επέτειο θανάτου της), στον συνθέτη Τάκη Μωράκη, στον συγγραφέα, σεναριογράφο και στιχουργό Βαγγέλη Γκούφα και στον ηθοποιό Μίμη Φωτόπουλο.
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
26 Οκτωβρίου 1912: Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης
«Η ΕΤ1 σε όλη την Ελλάδα» – Θεσσαλονίκη, μέρες Απελευθέρωσης
Για τα 114 χρόνια από την Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, στις 26 Οκτωβρίου 1912, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει το επεισόδιο από τη σειρά «Η ΕΤ1 σε όλη την Ελλάδα» με τίτλο «Θεσσαλονίκη, μέρες Απελευθέρωσης», όπου παρουσιάζεται το χρονικό της Απελευθέρωσης της συμπρωτεύουσας μέσα από τις προσωπικές αφηγήσεις και μνήμες ανθρώπων που έζησαν από κοντά τα γεγονότα αλλά και με τη χρήση αρχειακού οπτικοακουστικού και φωτογραφικού υλικού.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Καλογιάννης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Φώτης Μητσιάκης
Έτος παραγωγής: 1989
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
26 Οκτωβρίου: Αφιέρωμα στον συνθέτη Τάκη Μωράκη
«Το Καλλιτεχνικό Καφενείο» – Τάκης Μωράκης, Νάντια Κωνσταντοπούλου
Συμπληρώνονται, φέτος, 35 χρόνια από τον θάνατο του Τάκη Μωράκη (26 Οκτωβρίου 1991), και το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει επεισόδιο από «Το Καλλιτεχνικό Καφενείο», στο οποίο ο Μίμης Πλέσσας υποδέχεται τον συνθέτη Τάκη Μωράκη και την ερμηνεύτρια και σύντροφό του, Νάντια Κωνσταντοπούλου.
Οι δύο συνθέτες κάθονται στο πιάνο και παίζουν μαζί τη μελωδία του τραγουδιού «Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη». Στη συνέχεια, ο Τάκης Μωράκης μιλάει για τα πρώτα βήματα της καλλιτεχνικής πορείας του, την αγάπη του για τις τζαζ μελωδίες και τις πρώτες του επιτυχίες. Η Νάντια Κωνσταντοπούλου ερμηνεύει τα τραγούδια «Ήρθες σαν την άνοιξη», «Η ζωή μου γελά κοντά σε σένα», «Χαρά μου», «Θα σε λατρεύω» σε μουσική του Τάκη Μωράκη και το «Έτσι είναι μάτια μου», σε μουσική του Μίμη Πλέσσα.
Παρουσίαση: Μίμης Πλέσσας, Βασίλης Τσιβιλίκας, Κώστας Φέρρης
Τηλεσκηνοθεσία: Νέστωρ Παβέλλας
Έτος παραγωγής: 1985
27 Οκτωβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς
«Συνάντηση με τους δημιουργούς» – Το Θέατρο Τέχνης και ο Κάρολος Κουν
με τους «Όρνιθες», πρώτη φορά, στην Επίδαυρο
Το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι αφιερωμένο στον Κάρολο Κουν και στην παράσταση «Όρνιθες» του Αριστοφάνη, με την οποία για πρώτη φορά το Θέατρο Τέχνης εμφανίζεται στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, τον Αύγουστο του 1975. Η κάμερα της εκπομπής καταγράφει τις πρόβες των συντελεστών της παράστασης, νυχτερινά πλάνα από την ίδια την παράσταση, καθώς και τη συνέντευξη του Καρόλου Κουν στην κάμερα του ΕΙΡΤ.
Ο Κάρολος Κουν παρουσιάζει την ιστορία της συγκεκριμένης παράστασης και μιλάει για τη ρίζα της σκηνοθεσίας, την πηγή έμπνευσής του από την ελληνική λαϊκή παράδοση και το έργο του Φώτη Κόντογλου.
Γίνεται λόγος για το έργο, τον λόγο και τη διαχρονικότητα του Αριστοφάνη, καθώς και για τα επίκαιρα σημεία του έργου. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους ρόλους του Ευελπίδη και του Πεισθέταιρου -το πρώτο κωμικό ζευγάρι στην ιστορία του θεάτρου-, στον χορό και στον ρόλο του ως «του βασικότερου στοιχείου της αρχιτεκτονικής δομής του αρχαίου θεάτρου», αλλά και στις επιδιώξεις του αριστοφανικού έργου.
Παρεμβάλλονται πλάνα από τις πρόβες των ηθοποιών στα μουσικά μέρη της παράστασης -μεταξύ των οποίων και το τραγούδι «Σωκράτης», υπό την καθοδήγηση του Σπύρου Σακκά-, τις κινησιολογικές παρατηρήσεις του Καρόλου Κουν και τις πρόβες του χορού, στις οποίες διακρίνεται η Ζουζού Νικολούδη.
Ακολουθούν νυχτερινά πλάνα από την παράσταση (από τον πρόλογο και την έξοδο).
Ημερομηνία μετάδοσης: 01/09/1975
Σκηνοθεσία: Γιώργος Εμιρζάς
28η Οκτωβρίου 1940: Επέτειος του «Όχι» – Κήρυξη Ελληνοϊταλικού Πολέμου
«Ανάλυση ενός πολέμου»
Ντοκιμαντέρ του Κώστα Βάκκα, παραγωγής 1985, το οποίο επιχειρεί μια ανάλυση του φασιστικού καθεστώτος και μια ερμηνεία των λόγων που οδήγησαν στην εισβολή των Ιταλών στην Ελλάδα την 28η Οκτωβρίου 1940. Παρουσιάζονται συνεντεύξεις Ιταλών αλλά και Γερμανών πολιτικών και ιστορικών, σκιαγραφώντας τον δημόσιο λόγο στην Ιταλία του Μουσολίνι, αλλά και μεταπολεμικά, αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα, τις κυρίαρχες αντιλήψεις και τις διαφορετικές προσεγγίσεις.
Αφιέρωμα από το Αρχείο ΕΡΤ για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940, το «Όχι» και την είσοδο της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σκηνοθεσία-σενάριο: Κώστας Βάκκας
Διεύθυνση φωτογραφίας: Γιώργος Τσιώκος
29 Οκτωβρίου 1986: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Μίμη Φωτόπουλο
«Το Θέατρο της Δευτέρας» – «Δον Καμίλο»
Αφιέρωμα από το Αρχείο της ΕΡΤ για την επέτειο 40 χρόνων από τον θάνατο του σπουδαίου ηθοποιού Μἰμη Φωτόπουλου (29 Οκτωβρίου 1986). Ο Μίμης Φωτόπουλος ενσαρκώνει τον ρόλο του Δον Καμίλο, σε μια έξοχη ερμηνεία. Ένας ρόλος που τον καθόρισε μιας και η μορφή του ήρωα ταυτίστηκε με τον ίδιο τον ηθοποιό και κατέκτησε μια ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του ελληνικού θεάτρου.
Το έργο «Δον Καμίλο» του Σωτήρη Πατατζή, μία από τις μεγαλύτερες θεατρικές επιτυχίες του Μίμη Φωτόπουλου (πρωτοπαρουσιάστηκε το 1958), γυρίστηκε το 1982 για «Το Θέατρο της Δευτέρας». Πρόκειται για πολιτική σάτιρα εμπνευσμένη από τα ευθυμογραφήματα του Ιταλού συγγραφέα Τζοβάνι Γκουαρέσκι. Ένα έργο διαχρονικό, στο οποίο με δική του πλοκή και αυθεντικούς ελληνικούς χαρακτήρες, ο Πατατζής σατιρίζει τον πολιτικό φανατισμό, τις σχέσεις Εκκλησίας και εξουσίας, αλλά και τις αντιπαραθέσεις ανάμεσα στη συντηρητική παράταξη και στην Αριστερά.
Παίζουν ακόμη οι ηθοποιοί: Ρένα Βενιέρη, Δημήτρης Βυζάντιος, Δημήτρης Καλλιβωκάς, Γιάννης Μαλούχος κ.ά. Σκηνοθεσία: Σταύρος Ζερβάκης. Θεατρική σκηνοθεσία: Αλέξης Μίγκας. Σκηνικά- κοστούμια: Πέτρος Καπουράλης.
Ημερομηνία πρώτης μετάδοσης: 20 Σεπτεμβρίου 1982
29 Οκτωβρίου 2006: Θάνατος της μεγάλης κυρίας του θεάτρου, Μαρίας Καλουτά
«Τιμητικές» – Τα Καλουτάκια
Συμπληρώνονται 20 χρόνια από τον θάνατο της Μαρίας Καλουτά. Η μουσική εκπομπή του 1976 είναι αφιερωμένη στις σπουδαίες ηθοποιούς της αθηναϊκής επιθεώρησης, Άννα και Μαρία Καλουτά.
Οι δύο αδελφές ανατρέχουν στην καλλιτεχνική πορεία τους, από τα πρώτα τους βήματα ως παιδιά-θαύματα κοντά στη Μαρίκα Κοτοπούλη έως τη μετέπειτα καταξίωσή τους στο θέατρο και στην επιθεώρηση. Μέσα από αφηγήσεις, φωτογραφίες και αναβιώσεις χαρακτηριστικών θεατρικών τους νούμερων, θυμούνται σημαντικές στιγμές της σταδιοδρομίας τους, ενώ ο θεατρικός συγγραφέας Αλέκος Σακελλάριος και ο χορευτής Γιάννης Φλερύ μοιράζονται αναμνήσεις από τη συνεργασία τους μαζί τους.
Παράλληλα, οι αδελφές Καλουτά ερμηνεύουν αγαπημένα τραγούδια από θεατρικές παραστάσεις τους, με τη συνοδεία της ορχήστρας του Γιώργου Θεοδοσιάδη, σε ενορχηστρώσεις του ίδιου.
Η εκπομπή αναδεικνύει τη μακρά καλλιτεχνική διαδρομή, το ταλέντο και την προσφορά των δύο ηθοποιών στο ελληνικό θέατρο και στη μουσική επιθεώρηση.
Σκηνοθεσία: Μιχάλης Παπανικολάου. Αφήγηση: Γιώργος Παπαστεφάνου. Πρωταγωνιστούν: Άννα και Μαρία Καλουτά. Μαζί τους οι ηθοποιοί: Νικήτας Πλατής, Μαίρη Μεταξά, Γιάννης Φέρμης. Έκτακτη εμφάνιση: Αλέκος Σακελλάριος, Γιάννης Φλερύ, Ιωσήφ Ριτσιάρδης και Χρήστος Χαιρόπουλος.
30 Οκτωβρίου: Αφιέρωμα στον λογοτέχνη Γιώργο Θεοτοκά
«Αν ζήσουμε, θα έχουμε να λέμε ιστορίες»
Αφιέρωμα από το Αρχείο ΕΡΤ για τα 60 χρόνια από τον θάνατο του λογοτέχνη Γιώργου Θεοτοκά, στις 30 Οκτωβρίου 1966, με το ντοκιμαντέρ «Αν ζήσουμε, θα έχουμε να λέμε ιστορίες», το οποίο αναπλάθει το χρονικό των ημερών από την κήρυξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου έως την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα. Οδηγός του ντοκιμαντέρ είναι τα «Τετράδια ημερολογίου» του Θεοτοκά, μια παράλληλη με τα γεγονότα συγγραφή, η πλαισίωση της αφήγησης του Θεοτοκά με οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, από «Επίκαιρα» της εποχής από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Έρευνα: Ρέα Αποστολίδου
Σκηνοθεσία: Κώστας Μαχαίρας
Έτος παραγωγής: 2005
31 Οκτωβρίου 1984: Δολοφονία της πρωθυπουργού της Ινδίας, Ίντιρα Γκάντι
Συνέντευξη της Ίντιρα Γκάντι στην ΕΡΤ
Η πρωθυπουργός της Ινδίας, Ίντιρα Γκάντι, παραχωρεί συνέντευξη στην ΕΡΤ-1 και στον τότε γενικό διευθυντή της ΕΡΤ, δημοσιογράφο Γιώργο Ρωμαίο, το 1983, με τη Βέρα Στρατάκου να μεταφράζει τις απαντήσεις της στα ελληνικά. Η συνέντευξη μεταδόθηκε πριν από την επίσημη επίσκεψη της Ίντιρα Γκάντι στην Ελλάδα, από τις 22 έως τις 25 Σεπτεμβρίου 1983. Στη συνέντευξη, η Ίντιρα Γκάντι αναφέρεται στη διεθνή ένταση που επικρατεί κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, με αφορμή την κατάρριψη του νοτιοκορεατικού αεροσκάφους KAL-007 από σοβιετικά μαχητικά, η οποία έγινε την 1η Σεπτεμβρίου 1983, και εκφράζει την ελπίδα για εξομάλυνση της κατάστασης. Παράλληλα, αναλύει τους στόχους του Κινήματος των Αδεσμεύτων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ουσιαστικού διαλόγου και διεθνούς συνεργασίας για την προώθηση του αφοπλισμού, το πάγωμα των πυρηνικών εξοπλισμών, την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και την επίλυση περιφερειακών συγκρούσεων. Επιπλέον, τοποθετείται σχετικά με το Κυπριακό ζήτημα, τις διεθνείς σχέσεις της Ινδίας με την ΕΣΣΔ, τις ΗΠΑ και τις ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και τη συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ). Αναφέρεται, επίσης, στην αμυντική πολιτική της χώρας της και στην επιδίωξή της να διατηρεί την ανεξαρτησία της από εξωτερικές δυνάμεις.
Τέλος, εκφράζει τη σύμφωνη γνώμη της όσον αφορά στις ανησυχίες για την εγκατάσταση πυρηνικών κεφαλών στην Ευρώπη και απευθύνει θερμούς χαιρετισμούς στον ελληνικό λαό, εξαίροντας την Ιστορία και την παιδεία της Ελλάδας.
1η Νοεμβρίου: Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων
«Αληθινά σενάρια» – Μήνυμα ζωής από δωρητές οργάνων
Η εκπομπή παρουσιάζει την έρευνα του Νίκου Ασλανίδη για τις μεταμοσχεύσεις και τη δωρεά οργάνων στην Ελλάδα. Ο φακός καταγράφει σημαντικές μαρτυρίες. Ο Πέτρος Κακολύρης περιγράφει την εμπειρία του από τη μεταμόσχευση καρδιάς. Η Γεωργία Αντωνιάδου μιλάει για την απόφαση να δωρίσει τα όργανα της 19χρονης κόρης της, σώζοντας εφτά ανθρώπους. Τέλος, παρουσιάζεται η περίπτωση του Θεόδωρου Πορφυρίδη, ο οποίος σε ηλικία 22 ετών χρειάστηκε μεταμόσχευση ήπατος.
Σκηνοθεσία: Κωστής Κουμαρίδης – Δημήτρης Καραθανάσης
Έτος παραγωγής: 2013
1η Νοεμβρίου: Αφιέρωμα στον συγγραφέα,
σεναριογράφο και στιχουργό Βαγγέλη Γκούφα
«Μονόγραμμα»
Ο συγγραφέας, ποιητής, σεναριογράφος και στιχουργός Βαγγέλης Γκούφας, ο οποίος έφυγε από τη ζωή την 1η Νοεμβρίου 2016, ένας από τους πιο πολυσχιδείς Έλληνες δημιουργούς, με σημαντική παρουσία στο ραδιόφωνο, στον κινηματογράφο, στο θέατρο και στην τηλεόραση, αυτοβιογραφείται στο «Μονόγραμμα», παραγωγής 1989.
Ως συγγραφέας ραδιοφωνικών εκπομπών, γνώρισε μεγάλη επιτυχία με έργα που αγαπήθηκαν από το κοινό, με χαρακτηριστικότερο το «Πικρή, μικρή μου αγάπη», που μεταδιδόταν επί έξι συνεχόμενα χρόνια. Παράλληλα, διακρίθηκε ως σεναριογράφος σημαντικών κινηματογραφικών ταινιών, συνεργαζόμενος με καταξιωμένους σκηνοθέτες, όπως ο Ντίνος Δημόπουλος και ο Νίκος Κούνδουρος. Σημαντική ήταν, επίσης, η παρουσία του στο θέατρο και στην τηλεόραση, με έργα και σειρές, όπως «Γιούγκερμαν», «Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν» και «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά», ενώ εξέδωσε και δύο ποιητικές συλλογές. Εξίσου σημαντική υπήρξε η προσφορά του στο ελληνικό τραγούδι, μέσα από τη συνεργασία του με κορυφαίους συνθέτες, όπως οι Μάνος Χατζιδάκις, Μίκης Θεοδωράκης, Σταύρος Ξαρχάκος και Μίμης Πλέσσας.
Έγραψε στίχους για αγαπημένα τραγούδια, όπως τα «Όνειρο δεμένο», «Ξημερώνει», «Βαρκαρόλα», «Χάθηκε το φεγγάρι» και «Τα δάκρυά μου είναι καυτά», αφήνοντας το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στην ελληνική καλλιτεχνική δημιουργία.
Ο Βαγγέλης Γκούφας ανατρέχει στη ζωή και στο έργο του, φωτίζοντας παράλληλα την πορεία μιας γενιάς που δοκιμάστηκε σκληρά από τις ιστορικές συνθήκες του 20ού αιώνα.
Γυρίσματα έγιναν στην περιοχή του Ψυρρή, ενώ περιλαμβάνονται πλάνα από τη Μακρόνησο.
Σκηνοθεσία: Κώστας Στυλιάτης
Παραγωγή: Γιώργος Σγουράκης
Διεύθυνση παραγωγής: Ηρώ Σγουράκη