Αρχείο της ΕΡΤ
Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Από τη Δευτέρα 2 έως και την Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026
Με εξαιρετικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υποδέχεται τον Νοέμβριο το Αρχείο της ΕΡΤ. Ειδικότερα, από τη Δευτέρα 2 έως και την Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει αφιερώματα στον Νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, με αφορμή τα 115 χρόνια από τη γέννησή του (2 Νοεμβρίου 1911), στη συγγραφέα της αγαπημένης «Λωξάντρας», Μαρία Ιορδανίδου, στον σκηνοθέτη της ταινίας «Τα παιδιά της χελιδόνας» Κώστα Βρεττάκο, στον τραγουδιστή, ποιητή και συνθέτη Λέοναρντ Κοέν, ο οποίος είχε συνδέσει το όνομά του με την Ελλάδα και συγκεκριμένα με την Ύδρα όπου έζησε και δημιούργησε, στον δεξιοτέχνη του σαντουριού, Αριστείδη Μόσχο και στον ραδιοφωνικό παραγωγό, στιχουργό και θεατρικό συγγραφέα Γιάννη Καλαμίτση.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν και τα αφιερώματα στην πρεμιέρα της σειράς της ΕΡΤ-1 «Τα πέτρινα χρόνια» (4 Νοεμβρίου 1986), μια τηλεοπτική εκδοχή της ομότιτλης ταινίας του Παντελή Βούλγαρη, στην έναρξη του 67ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, στη Διεθνή Ημέρα κατά της Ενδοσχολικής Βίας και του Εκφοβισμού (5 Νοεμβρίου) και στο Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου (8-9 Νοεμβρίου 1866).
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
2 Νοεμβρίου 1911: 115 χρόνια από τη γέννηση
του Νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη
«Μινιατούρες Συνεικόνες» – «Σηματολόγιον» Οδυσσέα Ελύτη
Η εκπομπή «Μινιατούρες Συνεικόνες», που παρουσιάζει ο δημοσιογράφος Κώστας Κωβαίος, περιλαμβάνει ρεπορτάζ από την παρουσίαση της επανέκδοσης του έργου «Σηματολόγιον» του Οδυσσέα Ελύτη, τον Νοέμβριο του 2001. Το «Σηματολόγιον» παρουσιάστηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων που διοργάνωσε η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, τη γενέθλιο ημέρα (2 Νοεμβρίου) του ποιητή, για να τιμήσει τη μνήμη του. Πρόκειται για συλλογή από σαράντα πέντε ρήσεις, μικρές φράσεις που προέρχονται από το ποιητικό έργο «Μαρία Νεφέλη». Κάθε ρήση συνοδεύεται από ένα σήμα-κόσμημα σχεδιασμένο από τον ίδιο τον Ελύτη. Την έκδοση επιμελήθηκε η σύντροφος του ποιητή, Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία μιλάει στον φακό των «Συνεικόνων».
Εστιάζει στην επικαιρότητα του αποφθεγματικού λόγου του Ελύτη, και στην ικανότητά του να αφυπνίζει τον αναγνώστη στρέφοντάς τον στις βαθύτερες πηγές της ανθρώπινης ύπαρξης, και παρακινώντας τον σε μια νέα επανάσταση από την πλευρά της αθωότητας. Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν πλάνα από την ταινία του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη «Οδυσσέας Ελύτης».
Παρουσίαση-Αρχισυνταξία: Κώστας Κωβαίος
Σκηνοθεσία: Πανδώρα Μουρίκη
3 Νοεμβρίου: Αφιέρωμα στον ραδιοφωνικό παραγωγό, στιχουργό
και θεατρικό συγγραφέα Γιάννη Καλαμίτση
«Η ζωή είναι αλλού»
Ο συγγραφέας, στιχουργός και επιθεωρησιογράφος Γιάννης Καλαμίτσης, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 3 Νοεμβρίου 2023, είναι καλεσμένος της εκπομπής «Η ζωή είναι αλλού», παραγωγής 2007. Η γνωστή «αιρετική» φωνή του ραδιοφώνου μιλάει για την τρίωρη καθημερινή ραδιοφωνική εκπομπή του με τίτλο «Πρωινές χειρηλασίες», για τη ζωή και την πορεία του. Γίνεται λόγος για τα παιδικά και σχολικά του χρόνια στον Πειραιά και στη συνέχεια στην Αθήνα, την αποφοίτησή του από το σχολείο στην Αγγλία, και τις σπουδές του στην αρχιτεκτονική στον Καναδά. Ακόμη, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την επαγγελματική του ενασχόληση με το εμπόριο, τη διέξοδο στο γράψιμο -τα πρώτα κείμενα και τα τραγούδια- τη συνεργασία του με τον Χάρυ Κλυνν και την ενασχόλησή του με το θέατρο και την επιθεώρηση.
Αρχισυνταξία-παρουσίαση: Εύη Κυριακοπούλου
Σκηνοθεσία: Γιώργος Παναγιωτόπουλος
4 Νοεμβρίου 1986: Πρεμιέρα της σειράς «Τα πέτρινα χρόνια»
«Top Stories»
Η σειρά «Τα πέτρινα χρόνια» κάνει πρεμιέρα στην τηλεόραση της ΕΡΤ 40 χρόνια πριν. Το 1986, η ΕΡΤ-1 προχώρησε στην παραγωγή μιας τηλεοπτικής εκδοχής της ομότιτλης ταινίας του Παντελή Βούλγαρη, παραγωγής του 1985, σε σενάριο και σκηνοθεσία του ίδιου.
Η σειρά αποτελούνταν από τέσσερα επεισόδια. Η πλοκή ακολουθεί τη ζωή ενός ζευγαριού κομμουνιστών, της Ελένης και του Μπάμπη, κατά τη χρονική περίοδο 1954-1974, κι είναι εμπνευσμένη από αληθινά γεγονότα. Στο Αφιέρωμα από το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζεται η πρώτη εκπομπή της σειράς «Top Stories», με παρουσιάστρια τη Σεμίνα Διγενή, στην οποία φιλοξενούνται η Ελένη Βούλγαρη και ο Μπάμπης Γκολεμάς, οι άνθρωποι στους οποίους βασίστηκε η ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Τα πέτρινα χρόνια». Οι καλεσμένοι αφηγούνται την ιστορία της γνωριμίας και του έρωτά τους, τους αγώνες τους κατά τη διάρκεια της φυλάκισής τους, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν μεγαλώνοντας το παιδί τους μέσα στη φυλακή. Αναφέρονται, επίσης, στον γάμο τους εντός της φυλακής, στις συνθήκες πραγματοποίησής του και στις διεκδικήσεις των πολιτικών κρατουμένων. Παρουσιάζονται φωτογραφίες και προσωπικά κειμήλια από το αρχείο τους, καθώς και ποιήματα και ζωγραφικά έργα του Μπάμπη Γκολεμά. Παράλληλα προβάλλονται χαρακτηριστικές σκηνές της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη.
Στην εκπομπή συμμετέχουν ο μουσικός Βασίλης Σαλέας, ο οποίος ερμηνεύει ζωντανά το μουσικό θέμα της ταινίας, οι πρώην συγκρατούμενες της Ελένης Βούλγαρη, Κούλα Κωνσταντινίδου και Όλγα Τσολακίδου, και η τραγουδίστρια Καλλιόπη Βέττα, με την οποία ερμηνεύουν το «Άσμα Ασμάτων» του Μίκη Θεοδωράκη, που είχε ακουστεί και στον γάμο του ζευγαριού.
Σκηνοθεσία: Καίτη Χιωτάκη
Αρχισυνταξία-έρευνα-παρουσίαση: Σεμίνα Διγενή
Παραγωγή: 2007
5 Νοεμβρίου 2026: Έναρξη 67ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης
Για την έναρξη του 67ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στις 5 Νοεμβρίου 2026, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ της Πανδώρας Μουρίκη, παραγωγής 2003, με τίτλο «Αφιέρωμα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης». Το ντοκιμαντέρ διατρέχει χρονολογικά την οργάνωση και τη λειτουργία του θεσμού από την Α΄ Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου το 1960 έως το 43ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 2002.
Έρευνα αρχείου-Σενάριο-Σκηνοθεσία: Πανδώρα Μουρίκη
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Mαρία Κουφοπούλου
5 Noεμβρίου: Διεθνής Ημέρα κατά της Ενδοσχολικής Βίας και του Εκφοβισμού
«Ειδική έκδοση: Bullying – Σχολικός εκφοβισμός»
Στο επεισόδιο της δεκαπενθήμερης ενημερωτικής εκπομπής, με τις Οντίν Λιναρδάτου και Μαρία Κονταξή, παρουσιάζεται εκτενές αφιέρωμα στον σχολικό εκφοβισμό, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο του σχολείου, τους κινδύνους του κυβερνοεκφοβισμού και την ανάγκη καλλιέργειας του σεβασμού. Συμμετέχουν η Μαρία Κωτσέλη (εκπαιδευτικός), ο Γιώργος Μόσχος (βοηθός συνήγορος για τα Δικαιώματα του Παιδιού), ο Κωνσταντίνος Γιαννόπουλος (πρόεδρος του Συλλόγου «Το Χαμόγελο του Παιδιού»), η Χριστίνα, μαθήτρια Γυμνασίου, η οποία καταθέτει την προσωπική της εμπειρία ως θύμα σχολικού εκφοβισμού, καθώς και ο Στέφανος Αλεβίζος, ψυχολόγος από «Το Χαμόγελο του Παιδιού».
Σκηνοθεσία: Γιώργος Σταμούλης
Παραγωγή: 2013
6 Νοεμβρίου 2018: Θάνατος του σκηνοθέτη Κώστα Βρεττάκου
«Τρεις στον αέρα» – Αφιέρωμα στα «Παιδιά της χελιδόνας»
Η εκπομπή «Τρεις στον αέρα» φιλοξενεί τον σκηνοθέτη Κώστα Βρεττάκο και τους ηθοποιούς Πέρη Μιχαηλίδη και Μαίρη Χρονοπούλου, με αφορμή την ταινία «Τα παιδιά της χελιδόνας». Ο Κώστας Βρεττάκος σχολιάζει τη δύσκολη χρονιά που βίωσε ο ελληνικός κινηματογράφος, εξηγεί τους λόγους που τον οδήγησαν στην επιλογή του σεναρίου για τη συγκεκριμένη ταινία και χαρακτηρίζει την εποχή ως «εποχή του αυθαίρετου». Οι καλεσμένοι αναφέρονται στη δημιουργία της ταινίας και στις επτά διακρίσεις που απέσπασε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1987. Η Μαίρη Χρονοπούλου χαρακτηρίζει τον ρόλο της ως τον σημαντικότερο της καριέρας της και σχολιάζει τη βράβευσή της με το Α΄ Βραβείο Γυναικείου Ρόλου, ενώ ο Πέρης Μιχαηλίδης μιλάει για την πρώτη κινηματογραφική εμπειρία του.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Παπαδόπουλος
Παρουσίαση: Γιάννης Δημαράς, Σεμίνα Διγενή, Γιώργος Παπαδάκης
Παραγωγή: 1988
6 Νοεμβρίου: Αφιέρωμα στη συγγραφέα Μαρία Ιορδανίδου
«Επιλογή» – Αφιέρωμα στη γυναικεία λογοτεχνία
Με αφορμή την επέτειο θανάτου της συγγραφέως της αγαπημένης «Λωξάντρας», Μαρίας Ιορδανίδου (6 Νοεμβρίου 1989), το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή «Επιλογή» το 1980, στο πλαίσιο αφιερώματος στη γυναικεία λογοτεχνία. Ειδικότερα, η Μαρία Ιορδανίδου μιλάει για την εικόνα της γυναίκας στα βιβλία της, την ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης και τις έμφυλες σχέσεις.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Εμιρζάς
Επιμέλεια-παρουσίαση: Περικλής Αθανασόπουλος, Γιώργος Γαλάντης
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
7 Νοεμβρίου 2016: Θάνατος του τραγουδιστή, ποιητή
και συνθέτη Λέοναρντ Κοέν
Ρεπορτάζ με θέμα τη συναυλία του στη χώρα μας (παρ. 2008)
Για τα 10 χρόνια από τον θάνατο του Καναδού καλλιτέχνη Λέοναρντ Κοέν, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ειδησεογραφικό ρεπορτάζ λίγες ημέρες πριν από τη συναυλία που θα έδινε ο σπουδαίος δημιουργός στο Terra Vibe Park της Μαλακάσας, στις 30 Ιουλίου 2008. Η συναυλία εντασσόταν στο πλαίσιο της πρώτης παγκόσμιας περιοδείας του ύστερα από 15 χρόνια απουσίας. Ο Λέοναρντ Κοέν, ο οποίος είχε συνδέσει το όνομά του με την Ελλάδα και ειδικότερα με την Ύδρα όπου έζησε και δημιούργησε, επρόκειτο να ερμηνεύσει μερικές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του. Ανάμεσά τους τα First We Take Manhattan, Suzanne, Dance Me To The End Of Love. Στην 50χρονη καριέρα του, ο Κοέν έχει κυκλοφορήσει 11 άλμπουμ και έχει χαρίσει στίχους και μουσικές σε πολλούς σπουδαίους καλλιτέχνες. Στην κάμερα μιλούν η Δήμητρα Ματζούκα, υπεύθυνη μάρκετινγκ της εταιρείας διοργάνωσης συναυλιών DiDi Music και η δημοσιογράφος Τζένη Παντελή. Μεταδίδεται βίντεο με δηλώσεις του θρυλικού καλλιτέχνη. Επίσης, προβάλλονται αποσπάσματα από βιντεοκλίπ τραγουδιών του.
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
8 Νοεμβρίου 2001: Αφιέρωμα στον δεξιοτέχνη
του σαντουριού, Αριστείδη Μόσχο
«Νυχτερινός επισκέπτης»
Συμπληρώνονται φέτος 25 χρόνια από τον θάνατο του λαϊκού μουσικού Αριστείδη Μόσχου. Στην εκπομπή «Νυχτερινός επισκέπτης», παραγωγής 1998, ο Άρης Σκιαδόπουλος συζητάει με τον δεξιοτέχνη του σαντουριού, Αριστείδη Μόσχο.
Μια συζήτηση για το ελληνικό τραγούδι, τη μουσική παράδοση και την ταυτότητα της ελληνικής μουσικής. Λόγος γίνεται για το σαντούρι, τα οικογενειακά μουσικά του ακούσματα και το ξεκίνημά της διαδρομής του με το μουσικό όργανο αυτό. Γίνεται αναφορά στα λαϊκά πανηγύρια, στα ήθη και έθιμα της πατρίδας του, Αιτωλοακαρνανίας, καθώς και στην οικογένειά του αλλά και στη σύζυγό του. Επίσης, μιλάει για τη συνεργασία του με το Λύκειο Ελληνίδων, την επαφή του με το έντεχνο τραγούδι, τη συνεργασία του με συνθέτες, όπως οι Σταύρος Ξαρχάκος, Γιάννης Μαρκόπουλος και Γκόραν Μπρέγκοβιτς. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, ο σπουδαίος μουσικός ερμηνεύει μουσικά κομμάτια στο σαντούρι, ενώ η εκπομπή κλείνει με νεαρή μαθήτρια του Λαϊκού Σχολείου Παραδοσιακής Μουσικής στο σαντούρι.
Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς
8 – 9 Νοεμβρίου 1866: Το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου
«Αρκάδι – Το μεγαλώνυμο μοναστήρι»
Συμπληρώνονται φέτος 160 χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου. Το ντοκιμαντέρ, παραγωγής 1987, παρουσιάζει το ιστορικό του μοναστηριού και της αρχιτεκτονικής του μέσα από τις βεβαιωμένες μαρτυρίες για την ύπαρξη της Μονής που απαντώνται στα τέλη του 13ου αιώνα. Στη συνέχεια παρακολουθούμε το χρονικό της πολιορκίας και της ηρωικής θυσίας εκατοντάδων αγωνιστών, κληρικών και γυναικόπαιδων με την πυρπόλησή του, το 1866, κατά την Κρητική Επανάσταση, γεγονός που το προήγαγε σε σύμβολο Αγώνα και Ελευθερίας. Η περιγραφή των συγκλονιστικών γεγονότων βασίζεται στα έργα του Παντελή Πρεβελάκη. Τα κείμενα αφηγείται ο Νίκος Βασταρδής και κρητική μουσική παίζει ο Κώστας Μουντάκης.