Το Αρχείο της ΕΡΤ τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων
μ’ ένα σπάνιο οπτικοακουστικό τεκμήριο του 1975
«Συνάντηση με τους δημιουργούς» – «Λυσιστράτη»
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων, η οποία γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 9 Ιουνίου, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει ένα σπάνιο οπτικοακουστικό τεκμήριο από το 1975, εξαιρετικής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας, αναδεικνύοντας τον διαχρονικό και κομβικό ρόλο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης στη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και της πολιτισμικής κληρονομιάς.
Πρόκειται για επεισόδιο της σειράς εκπομπών «Συνάντηση με τους δημιουργούς», σε σκηνοθεσία και παραγωγή του Γιώργου Εμιρζά, αφιερωμένο στις προετοιμασίες της εμβληματικής παράστασης «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη, που παρουσιάστηκε από το Εθνικό Θέατρο στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, στις 26 και 27 Ιουλίου 1975.
Το συγκεκριμένο επεισόδιο αποτελεί ένα σπάνιο τεκμήριο της θεατρικής ζωής της χώρας μας. Αν και προβλήθηκε από την ασπρόμαυρη τηλεόραση της ΕΡΤ στις 15 Σεπτεμβρίου 1975, είχε κινηματογραφηθεί τόσο σε έγχρωμο όσο και σε ασπρόμαυρο φιλμ. Το πρωτότυπο υλικό συντηρήθηκε, ψηφιοποιήθηκε και αποκαταστάθηκε από το Αρχείο της ΕΡΤ σε νέα κόπια υψηλής ανάλυσης, η οποία παρουσιάζεται σήμερα για πρώτη φορά, πενήντα ένα χρόνια μετά τη δημιουργία της.
Η κάμερα καταγράφει τις πρόβες των συντελεστών και αποτυπώνει τη μοναδική ατμόσφαιρα της Επιδαύρου και την προετοιμασία μιας παράστασης που έφερε την υπογραφή κορυφαίων δημιουργών της ελληνικής καλλιτεχνικής σκηνής. Τη σκηνοθεσία υπέγραφε ο Αλέξης Σολομός, τη μουσική ο Μάνος Χατζιδάκις, τη χορογραφία η Τατιάνα Βαρούτη, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια είχε σχεδιάσει ο Γιώργος Βακαλό.
Κατά τη διάρκεια του ντοκιμαντέρ, η Μελίνα Μερκούρη αφηγείται αποσπάσματα από το δοκίμιο του Αλέξη Σολομού για τον Αριστοφάνη και την αττική κωμωδία, ενώ η χορογράφος Τατιάνα Βαρούτη μιλάει για την πολυετή ενασχόλησή της με τις αριστοφανικές κωμωδίες και τις επιλογές της στη χορογραφική προσέγγιση του έργου. Ακόμη, στο επεισόδιο περιλαμβάνονται συνεντεύξεις του Παντελή Ζερβού, ο οποίος αναφέρεται στον ρόλο του Πρόβουλου, και της Ελένης Χαλκούση, η οποία θυμάται την ιστορική παράσταση του 1958, όταν η «Λυσιστράτη» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά, στη σύγχρονη εποχή, στην Επίδαυρο. Ξεχωριστή είναι και η παρουσία της Μαίρης Αρώνη, πρωταγωνίστριας της παράστασης, την οποία παρακολουθούμε στα παρασκήνια, στο καμαρίνι της, να μιλάει για τη Λυσιστράτη ως μία πρωτοποριακή γυναικεία μορφή, η οποία συνδέει τον αγώνα για ισότητα με το διαχρονικό αίτημα της ειρήνης.
Επιπλέον, το αποκαταστημένο υλικό περιλαμβάνει μοναδικά έγχρωμα πλάνα από τις πρόβες και τη νυχτερινή παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, καθώς και σπάνιες εικόνες από την ευρύτερη περιοχή, τον αρχαιολογικό χώρο, τους θεατές και την καθημερινότητα γύρω από το φημισμένο φεστιβαλικό γεγονός του καλοκαιριού του 1975.
Η ανάδειξη αυτού του πολύτιμου τεκμηρίου υπογραμμίζει τη διαχρονική αποστολή του Αρχείου της ΕΡΤ -του πλουσιότερου στην Ελλάδα- για τη διάσωση, διατήρηση και αξιοποίηση της οπτικοακουστικής κληρονομιάς μας, προσφέροντας στο κοινό τη δυνατότητα να γνωρίσει -και ν’ ανακαλύψει ξανά- σημαντικές στιγμές της ελληνικής πολιτιστικής ιστορίας μέσα από υλικό που επιστρέφει στο φως αποκαταστημένο σε υψηλή ανάλυση και με την καλύτερη δυνατή ποιότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, το Αρχείο της ΕΡΤ λειτουργεί πλέον όχι μόνο ως αποθήκη ή καταγραφέας μνήμης, αλλά ως κέντρο δημιουργίας διασύνδεσης και διάδρασης με το κοινό εναρμονισμένο με τις ανάγκες της ψηφιακής εποχής.
Δείτε το αφιέρωμα στον ιστότοπο της ΕΡΤ, στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.ert.gr/ert-arxeio/pagkosmia-imera-arxeion-9-iouniou/
Η 9η Ιουνίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων από το Διεθνές Συμβούλιο των Αρχείων τον Νοέμβριο του 2007, με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού και των φορέων αναφορικά με την πολιτισμική σπουδαιότητα των αρχείων, καθώς και τη διαφύλαξη, οργάνωση, προβολή, ανάπτυξη και συγκροτημένη διαχείρισή τους.
«Συνάντηση με τους δημιουργούς»
Έτος παραγωγής: 1975
Πρώτη τηλεοπτική προβολή: 15 Σεπτεμβρίου 1975
Σκηνοθεσία-Παραγωγή: Γιώργος Εμιρζάς
